प्रविधिमार्फत ज्येष्ठ नागरिकलाई विश्वविद्यालयस्तरीय शिक्षा : अमेरिकाको राइस युनिभर्सिटीले 'लाइफलङ युनिभर्सिटी' कार्यक्रम विस्तार गर्दै

टेक्सासको राइस युनिभर्सिटीले ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि विशेष 'लाइफलङ युनिभर्सिटी' कार्यक्रम मार्फत प्रविधिको सहयोगमा नयाँ ज्ञान सिक्ने र सामाजिक रूपमा सक्रिय रहने अवसर प्रदान गरिरहेको छ। सुजान एम. ग्लासकक स्कूल अफ कन्टिन्युइङ स्टडीज अन्तर्गत सञ्चालित यो कार्यक्रमले रिटायरमेन्ट कम्युनिटीका बासिन्दाहरूलाई भर्चुअल कक्षाहरू मार्फत विश्वविद्यालयस्तरीय शिक्षा उपलब्ध गराउँदै आएको हो।  

यो कार्यक्रम राइस युनिभर्सिटी र बेलमोन्ट भिलेज सिनियर लिभिङबीचको साझेदारीमा सुरु भएको हो। यसले कलास, मानविकी, विज्ञान र सामाजिक विज्ञानका विभिन्न विषयहरू समेट्छ। उदाहरणका लागि माया सभ्यता, आर्ट डेको डिजाइन, कोरल रिफ, चराहरूको बसाइँसराइ, चन्द्र विज्ञान जस्ता रोचक विषयहरूमा भर्चुअल लेक्चर, समूह छलफल र क्रियाकलापहरू समावेश छन्। रिटायरमेन्ट कम्युनिटीमा स्थानीय स्टाफले समूहमा कक्षाहरू सञ्चालन गर्छन् भने राइसका विद्वान् तथा विशेषज्ञहरूले भर्चुअल रूपमा सहजीकरण गर्छन्।  

कार्यक्रमको विकास महामारीका बेला पाइलटको रूपमा सुरु भएको थियो। अहिले यो ३३ वटा बेलमोन्ट भिलेज कम्युनिटीमा राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार भइसकेको छ। यसले ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई मानसिक रूपमा सक्रिय राख्नुका साथै नयाँ मित्रता गाँस्ने, पुराना सम्झनाहरू साट्ने र जीवनमा नयाँ उत्साह भर्ने अवसर दिन्छ। एक सहभागी लिन्डा कबिसनले भनेकी छन्, 'मलाई थाहा भयो कि सिकाइ निकै महत्वपूर्ण छ र म अहिले यसलाई मन पराउँछु। यो मेरो दृष्टिकोण फराकिलो बनाउँछ।' अर्का सहभागी ब्रायन हौलिहानले थपे, 'यो कार्यक्रमले मलाई मेरो विषयबाहिरका कुरा सिक्ने मौका दिएको छ। यसले मलाई सोच्न बाध्य बनाउँछ।'  

ग्लासकक स्कूलका डिन रोबर्ट ब्रुसले भनेका छन्, 'राइस कन्टिन्युइङ स्टडीज समुदायलाई सिकाइ मार्फत मजबुत बनाउने काममा केन्द्रित छ र लाइफलङ युनिभर्सिटी यसको स्पष्ट उदाहरण हो।' कार्यक्रमकी अन्तरिम निर्देशक कोरिन ब्रडीले थपिन्, 'सिकाइ उमेरको विषय होइन, जीवनको अंग हो। यो कार्यक्रमले परम्परागत विद्यार्थीभन्दा फरक समूहलाई उच्च गुणस्तरीय शिक्षा पुर्‍याउँछ।'  

बेलमोन्ट भिलेजकी संस्थापक तथा सीईओ पेट्रिसिया जी. विलले कार्यक्रमलाई 'सुन्दर' भनेकी छन्। उनी भन्छिन्, 'हाम्रा बासिन्दाहरू आर्ट डेको डिजाइन वा कोरल रिफको बारेमा राइसका शिक्षकसँग छलफल गर्दै बसेको देख्दा म आफैंलाई चिम्ट्याउँछु। यो उनीहरूको लागि ठूलो अवसर हो।'  

यो कार्यक्रमले प्रविधिलाई ज्येष्ठ हेरचाह र शिक्षा मोडेलको रूपमा प्रयोग गर्ने नयाँ उदाहरण प्रस्तुत गर्दैछ। आगामी अप्रिल १४ र १५ मा सिङ्गापुरमा हुने १७औँ विश्व बुढ्यौली महोत्सवमा पनि वृद्ध उमेरमा प्रविधिको प्रयोग र हेरचाह मोडेलबारे छलफल हुँदैछ। लाइफलङ युनिभर्सिटीले त्यस्तै विश्वव्यापी छलफललाई व्यावहारिक रूप दिने कार्यक्रमको रूपमा चिनिएको छ।  

राइस युनिभर्सिटीले कार्यक्रमलाई थप विस्तार गर्दै स्थानीय समुदायका ज्येष्ठ नागरिकहरूसम्म पनि पुर्‍याउने योजना बनाएको छ। हालका लागि बेलमोन्ट भिलेजका बासिन्दाहरूले मात्र यसमा सहभागिता जनाउन सक्छन् तर भविष्यमा थप कम्युनिटीमा विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।