चीनले दीर्घकालीन हेरचाह बीमा प्रणाली सुदृढ गर्दै : वृद्ध जनसंख्याको व्यवस्थापनका लागि नयाँ कदम

चीनले आफ्नो बढ्दो वृद्ध जनसंख्याको हेरचाहलाई व्यवस्थित गर्न दीर्घकालीन हेरचाह बीमा (Long-term Care Insurance) प्रणालीलाई राष्ट्रिय स्तरमा विस्तार गर्ने योजना तीव्र रूपमा अघि बढाएको छ। मार्च २६, २०२६ मा जारी गरिएको सरकारी निर्देशिकाले सन् २०२८ सम्ममा पूरै जनतालाई समेट्ने एकीकृत प्रणाली निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

यो प्रणालीले छ महिना वा सोभन्दा बढी समयसम्म आफैं हेरचाह गर्न नसक्ने व्यक्तिहरूलाई आधारभूत दैनिक हेरचाह र सम्बन्धित चिकित्सकीय सेवाको लागि आर्थिक सहयोग वा प्रत्यक्ष सेवा उपलब्ध गराउनेछ। सन् २०१६ देखि पाइलट रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको यो कार्यक्रममा हालसम्म करिब ३१ करोड मानिस दर्ता भएका छन् र ३३ लाखभन्दा बढी अशक्त व्यक्तिले लाभ प्राप्त गरेका छन्।

सरकारले सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा जारी गरेको सेवाको सूची अनुसार दीर्घकालीन हेरचाह कोषले २० प्रकारका दैनिक हेरचाह सेवा (जस्तै खाना खुवाउने, शौचालय प्रयोगमा सहयोग, सरसफाइ) र १६ प्रकारका चिकित्सकीय सेवा (जस्तै नियमित जाँच, आधारभूत उपचार र पुनर्स्थापना) को भुक्तानी गर्नेछ। यो प्रणालीलाई चीनको सामाजिक सुरक्षा प्रणालीको “छैटौं स्तम्भ”को रूपमा हेरिएको छ।

बीमा कोषको स्रोत रोजगारदाता, व्यक्तिगत योगदान र सरकारको अनुदानबाट आउनेछ। कुल योगदान दर औसत ०.३ प्रतिशत रहेको छ। शहर र गाउँ दुवै ठाउँका बासिन्दाले समान कोषबाट समान लाभ पाउनेछन्।

चीनमा ६० वर्षमाथिका वृद्धको संख्या सन् २०२५ को अन्त्यसम्म ३२ करोडभन्दा बढी छ जुन कुल जनसंख्याको २३ प्रतिशत हो। सन् २०३५ सम्म यो संख्या ४० करोड पुग्ने अनुमान छ। यसले परिवारमा हेरचाहको बोझ बढाएको छ र दीर्घकालीन हेरचाह बीमाले यसलाई कम गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

ज्येष्ठ नागरिक साथीहरूका लागि सन्देश:  
नियमित स्वास्थ्य जाँच गराउनुहोस्, आफ्नो शारीरिक अवस्थाको बारेमा परिवार र स्थानीय स्वास्थ्य केन्द्रलाई जानकारी दिनुहोस्। दीर्घकालीन हेरचाह जस्ता सुविधाहरूको बारेमा सचेत रहनुहोस्। चीनको यो कदमले नेपाल जस्ता देशहरूलाई पनि वृद्ध हेरचाहमा दीर्घकालीन योजना बनाउन प्रेरणा दिन सक्छ किनकि स्वस्थ र सम्मानजनक बुढ्यौली नै हरेक समाजको आधार हो।